Luik 2.1 Humane Biomonitoring: Referentiewaarden en case studies

Inleiding

Humane biomonitoring vult de nog bestaande leemten in de “oorzaak-gevolg”keten in de milieugezondheidszorg op. Om de dosis-effectrelaties te kunnen bepalen, moeten er vooreerst voldoende gegevens voorhanden zijn over de blootstelling en effecten in de mens. Milieumeetgegevens werden en worden reeds periodiek verzameld door verschillende Vlaamse instellingen.
Het realiseren en verder ontwikkelen van een biomonitoringsprogramma is niet alleen decretaal verankerd (art. 54 §2 van het decreet preventieve gezondheidszorg), het verschaft Vlaanderen ook een wetenschappelijke voorsprong. Immers, Vlaanderen neemt op het vlak van humane biomonitoring in Europa momenteel een voortrekkersrol in.
Het humaan biomonitoringsprogramma biedt het kader om de impact van verschillende polluenten, zowel reeds goed gekarakteriseerde als nieuwe chemicaliën, inclusief hormoonverstorende stoffen, op de volksgezondheid te evalueren.

Onderzoek Humane Biomonitoring: Referentiewaarden en case studies

Referentiewaarden
In de vorige biomonitoringscampagne (2002-2006) werd de hypothese getoetst of het wonen in verschillende regio’s in Vlaanderen een meetbare impact heeft op de polluenten in het lichaam en hun biologisch effect. Dit bleek effectief zo te zijn. Biomonitoring is dus een instrument dat lokale verschillen in milieudruk op de mens in kaart kan brengen. Het nieuwe programma (2007-2011) bouwt verder op de verworven kennis en wil een instrument worden dat nog beter blootstelling van specifieke doelgroepen en in geselecteerde regio’s kan evalueren en opvolgen. Daarvoor hebben we in de eerste plaats een goede referentiebasis nodig. Referentiewaarden, representatief voor Vlaanderen, zullen verzameld worden.  Hiermee kunnen bekomen meetwaarden dan worden vergeleken in specifieke aandachtsgebieden. Bovendien wordt nu ook nauwe aansluiting gezocht bij een Europees initiatief om biomontoringsgevens in verschillende lidstaten vergelijkbaar te maken. In de vorige campagnes werden goed gekarakteriseerde polluenten zoals zware metalen en POPs onderzocht. Ditmaal zal ook aandacht gaan naar nieuwe stoffen die gedurende de laatste decennia in het milieu terecht gekomen zijn en waarvan onze kennis wat betreft humane blootstelling zeer beperkt is.

Meer Info:

Case studies
De voorbije biomonitoringscampagnes (2002-2006) in Vlaanderen hebben aangetoond dat er gebiedsverschillen zijn in de inwendige blootstelling van personen en effecten. Soms is die evenwel ruimtelijk beperkt. In de nieuwe campagne willen we vooral nagaan of wonen in de buurt van een puntbron een impact heeft: in welke mate heeft een puntbron een impact op de inwendige blootstelling van omwonenden, over welke afstanden, en is wonen in de buurt van zo een puntbron geassocieerd aan biologische of gezondheidseffecten? We wensen risicogroepen te identificeren. Niet alleen wonen in de buurt van een bron kan een impact hebben, ook levensstijl, leeftijdsgroep of sociale klasse kunnen mogelijk bijdragen tot een verhoogd risico voor blootstelling aan polluenten en hun effecten. Het identificeren van verhoogd blootgestelde populaties of van meer gevoelige populaties is een belangrijke doelstelling van de nieuwe campagne. Deze kennis moet ook leiden tot inzichten die beleidsmakers in staat stellen om remediërende acties doelgerichter te maken.

Meer info:

Staff

Promotor-coördinator Greet Schoeters,
Departement Milieutoxicologie,
Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO)
  Wetenschappelijk medewerkster Elly Den Hond, Departement Milieutoxicologie,
Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO)
Promotor veldwerk Vera Nelen,
Provinciaal Instituut voor Hygiëne
Wetenschappelijk medewerkster Els Van De Mieroop
Provinciaal Instituut voor Hygiëne
Promotor-woordvoerder Nik Van Larebeke,
Vakgroep Radiotherapie en Kerngeneeskunde,
Universiteit Gent
Promotor voedingsaspecten Stefaan De Henauw,
Vakgroep Maatschappelijke Gezondheidkunde,
Universiteit Gent
  Wetenschappelijk medewerkster Isabelle Sioen
Vakgroep Maatschappelijke Gezondheidkunde,
Universiteit Gent
Promotor statistische analyses Geert Molenberghs,
Centrum voor Statistiek,
Universiteit Hasselt
  Wetenschappelijk medewerkster Liesbeth Bruckers,
Centrum voor Statistiek,
Universiteit Hasselt
Promotor algemene aspecten Willy Baeyens
vakgroep Analytische en Milieuchemie (ANCH)
Vrije Universiteit Brussel
  Wetenschappelijk medewerkster analyses Kim Croes
vakgroep Analytische en Milieuchemie (ANCH)
Vrije Universiteit Brussel
  Wetenschappelijk medewerker analyses Jan Vrijens
vakgroep Analytische en Milieuchemie (ANCH)
Vrije Universiteit Brussel

Rapporten

Nieuws

Resultaten referentiebiomonitoring Steunpunt Milieu en Gezondheid laten nog even op zich wachten.Lees hier.

Nieuwsflits december 2009: Humane Biomonitoring in prioritaire gebieden. 'Hotspots' in Vlaanderen: de stand van zaken. Lees hier.

Nieuwsflits februari 2009: Prioritaire gebieden (hotspots) in Vlaanderen voor humane biomonitoring. Lees hier.

Nieuwsflits juni 2008: Start nieuwe biomonitoringscampagne 2007-2011. Lees hier.

De Prijs Rudy Verheyen 2008.
De prijs Rudy Verheyen 2008 ging naar het Veldwerkcomité van het Humane Biomonitoringsonderzoek. Klik hier voor meer informatie.