De Biomonitor, november 2008

Inhoud

Welkom

Van harte welkom!

Waterverwarmers en hout- en steenkoolkachels mogen opnieuw op volle toeren draaien, nu dat hartje winter voor de deur staat. Niets lijkt gezelliger dan lekker warm thuis zitten, wanneer het buiten vriest. Maar de pret kan snel bedorven worden wanneer een kleurloos, reukloos en onzichtbaar gas uit een van uw verwarmingsapparaten glipt. Het vrijkomen van koolstofmonoxide veroorzaakt ieder jaar weer de nodige slachtoffers. Nochthans kan een vergiftiging gemakkelijk worden voorkomen. In het artikel ‘CO, een stille moordenaar in huis’ geven de medisch milieukundigen een aantal preventieve tips mee.

Kleurloos, reukloos en onzichtbaar zijn ook de niet-ioniserende stralen afkomstig van onder andere gsm’s, beeldschermen en elektrische keukentoestellen. Het departement Leefmilieu, Natuur en Energie (LNE) liet drie verschillende onderzoeken uitvoeren om de impact van dergelijke bestraling op de gezondheid van de mens te achterhalen. Wat de resultaten zijn leest u in het tweede artikel.

Ook het Steunpunt Milieu en Gezondheid heeft enkele onderzoeksresultaten voor u. Misschien herinnert u zich de twee opvolgstudies uit het eerste generatie steunpunt nog? Enerzijds was dit het onderzoek naar de impact van milieufactoren op het ontstaan van astma en allergie bij jonge kinderen. Anderzijds werd ook de invloed van vervuilende stoffen op de neurologische ontwikkeling van jonge kinderen onderzocht. Over dit laatste zult u meer kunnen lezen in een van onze volgende nieuwsbrieven. In deze Biomonitor maken wij de resultaten van de eerste opvolgstudie, Astma en Allergie, bekend.

Daarnaast blikken we ook terug op de verschillende acties die werden ondernomen in het kader van het DDE-faseplan en de resultaten die daaruit voortkwamen. Zoals u eerder kon lezen in verschillende artikels van de Biomonitor werden de verhoogde DDE-concentraties, die voornamelijk voorkwamen in de landelijk gemeenten van Oost- en West Vlaanderen en de Albertkanaalzone, verder geëvalueerd om vervolgens maatregelen te treffen. Welke deze maatregelen zijn, leest u in ons vierde artikel.

Tot slot willen we u aandacht vestigen op de nieuwe biomonitoringscampagne die een half jaar geleden van start is gegaan. Sindsdien zijn onze veldwerkers iedere dag op pad om mensen te recruteren die willen deelnemen aan het onderzoek. In ons laatste artikel leest u hoe de veldwerkers op zoek gaan naar 250 pasgeborenen.

En last but not least houdt een nieuwe biomonitoringscampagne een nieuwe poster in. Ditmaal geen bekende Vlaming als boegbeeld op de voorgrond, maar een groep mensen met verschillende leeftijden en verschillende achtergronden. Dit zijn de mensen die het Steunpunt Milieu en Gezondheid wenst te onderzoeken. Mensen zoals u en ik, want wees nu eerlijk: Weet u welke vervuilende stoffen u met zich meedraagt.

Veel leesplezier,
Karen Goeyens, Vrije Universiteit Brussel

CO, een stille moordenaar in huis.

‘CO, een stille moordenaar in huis’ is de slogan waarmee de Medisch Milieukundigen bij de Logo’s –in samenwerking met het Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie (VIG)– willen wijzen op het gevaar van vergiftiging door koolstofmonoxide (CO). In België sterven jaarlijks ongeveer 30 personen aan een CO-vergiftiging en worden enkele duizenden mensen met vergiftigingsverschijnselen in het ziekenhuis opgenomen. De meeste slachtoffers vallen tussen oktober en maart. Lees verder.

Niet-ioniserende straling

In het dagelijkse leven worden we voortdurend blootgesteld aan niet-ioniserende straling (NIS) van o.a. mobiele communicatie, beeldschermen, alarm- en inbraakbeveiliging, elektrische keukentoestellen. Naast de vele praktische voordelen, heeft het ebruik hiervan ook geleid tot toenemende ongerustheid bij de bevolking en weerkerende vragen over mogelijke nadelige gezondheidseffecten (o.a. het risico op leukemie bij blootstelling van kinderen aan niet-ioniserende straling ). In dit kader liet de dienst Milieu & Gezondheid (dienst M&G) van het departement Leefmilieu, Natuur en Energie (LNE) drie studieopdrachten uitvoeren door de VITO (Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek). Lees verder.

Resultaten van de opvolgstudie: ASTMA en ALLERGIE

De opvolgstudie astma en allergie werd op vraag van de Vlaamse overheid gekoppeld aan de biomonitoringscampagne van het Steunpunt Milieu en Gezondheid. Omdat astma en allergie in de Westerse wereld meer en meer voorkomen, trachten we een duidelijker zicht te krijgen op de factoren die een rol kunnen spelen in het ontstaan ervan. We zochten vooral naar het effect van blootstelling aan verontreinigende stoffen tijdens de zwangerschap en de rol van darmbacteriën bij het optreden van astma en allergie. We onderzochten ook de relatie tussen verontreinigende stoffen in de omgeving en luchtwegproblemen/allergie bij kinderen van 1 tot 3 jaar. Lees verder.

DDE serumwaarden in landelijke regio's en de Albertkanaalzone boven het Vlaamse referentiegemiddelde: Enquete naar de oorzaak.

Tijdens het afgelopen Vlaamse humaan biomonitoringprogramma van het eerste generatie Steunpunt Milieu en Gezondheid (2001-2006), werd p,p’-DDE gemeten in plasma of serum van ca. 1200 pasgeboren en respectievelijk 1600 jongeren en volwassenen. DDE is een afbraakproduct van de insectenverdelger DDT die sinds de jaren ’70 in België verboden is. DDT is wel erg moeilijk afbreekbaar, en blijft na gebruik nog meer dan 30 jaar in het milieu aanwezig. In Oost- en West-Vlaamse landelijke gemeenten en in de Albertkanaalzone lagen de serum/plasma-gehalten aan p,p’-DDE bij alle onderzochte leeftijdsgroepen significant (=duidelijk) hoger dan de leeftijdsgebonden Vlaamse referentiegemiddelden. Lees verder.

Veldwerk, meer dan een bloedname.

De Humane Biomonitoringsstudie van het Steunpunt Milieu en Gezondheid doet metingen in de mens nl. in bloed, urine en haar en dit bij 3 leeftijdsgroepen. Verder worden er heel wat vragen gesteld rond blootstelling, beroep, leefwijze, gezondheid enz. Een groep gemotiveerde veldwerkers verzamelt deze stalen. Maar hoe beginnen zij hier aan? Lees verder.

Een nieuw Steunpunt, een nieuwe affiche: "Vervuilende stoffen in je lichaam. Wat draag jij met je mee?".

Bij de aanvang van de humane biomonitoringscampagne 2008-2011 werd een nieuw ontwerp voor affiche gemaakt. Uiteraard stellen wij deze graag aan u voor. Lees verder.