Ongezonde demonstratiewoning laat zien hoe het niet moet!
We brengen meer dan 85% van onze tijd binnen door. Het is daarom van groot belang dat onze binnenlucht van goede kwaliteit is. Maar hoe kun je daarvoor zorgen? Wat doe je beter niet en wat wel? Dit kwamen de bezoekers van de Gentse demonstratiewoning de afgelopen weken te weten. En niet tijdens een saaie vorming waarbij de helft van de deelnemers in slaap sukkelt, maar tijdens een interactieve rondleiding in een woning waar iedereen zelf de knelpunten kon ontdekken. Met de verschillende 'Wist je datjes' werden de bezoekers al een eind op weg geholpen. Bijvoorbeeld; 'Wist je dat, er in een normaal huishouden ongeveer 15 liter water in de lucht komt?', 'Wist je dat, het mengen van javel en allesreiniger schadelijke dampen geeft?'. In elke ruimte stond ook een oplossingenkoffer met materialen die kunnen helpen om de problemen in huis aan te pakken. Wat de motivatie was om dit project op te starten, hoe het is aangepakt en wat de reacties waren, lees je verderop.
Vivian Oltheten
Medisch Milieukundige bij LOGO Gent
Project: Gezond wonen in Gent
|
Een demonstratiehuis met ongezonde inrichting. Een origineel concept waarbij het leren door zelf te zien, te voelen, te ruiken en te doen centraal staat. Zo is de informatie voor iedereen toegankelijk, ook voor mensen die het Nederlands nog niet zo goed beheersen of voor mensen die normaal niet geïnteresseerd zijn in een klassieke infosessie. De bedoeling van een bezoek aan de demonstratiewoning is dat mensen zich bewust worden van de invloed die ze zelf hebben op de kwaliteit van de binnenlucht en het belang inzien van een gezonde frisse binnenlucht. In de woning kwamen verschillende thema's aan bod. Er is bewust gekozen om niet te veel aspecten te belichten. Afhankelijk van de groep bezoekers zijn we dieper of minder diep op de onderwerpen in gegaan. Het idee was dat de woning eigenlijk voor iedereen wel iets interessants te bieden moest hebben. |
De motivatie
Steeds vaker werd door verschillende actoren op het veld aangegeven dat het interessant zou zijn om een actie rond gezond wonen te doen. Ook in het lokaal sociaal beleid werd dit als belangrijk thema aangehaald. Aangezien de Gezondheidsdienst van stad Gent al jaren werkt rond een preventief CO-beleid, was een project rond gezond wonen ideaal om dit breder te nemen en samen met de Medisch Milieukundige het project Gezond wonen in Gent uit te werken. Het oorspronkelijke idee om een demonstratiewoning in te richten is opgedaan bij LOGO Brussel, maar we hebben het in ons eigen concept gegoten en aangepast aan de vraag van lokale actoren. Dit hebben we gedaan door het idee voor te stellen tijdens de verschillende welzijnsoverleggen in Gent, waar steeds een groot aantal actoren uit de buurt aanwezig zijn. Zo konden zij aangeven wat ze van het idee vonden, opmerkingen geven op onze invulling en suggesties doen om zoveel mogelijk groepen naar de woning te krijgen. Een belangrijk aspect bleek de locatie van de woning te zijn. Liever een korte periode op verschillende plaatsen in Gent, zodat het voor iedereen gemakkelijk bereikbaar is. Deze suggestie hebben we dan ook gevolgd en zo is de demonstratiewoning al op drie verschillende plaatsten ingericht. In een buurtcentrum, in een appartement van samenlevingsopbouw en in een sociale woning van een sociale huurmaatschappij. Momenteel hebben we de woning ingericht in een demonstratiewoning van stad Gent en in april verhuizen we alles nog eens naar een andere locatie waar het project samenvalt met een heel aantal acties rond wonen van verschillende diensten en organisaties. Natuurlijk was het voor ons onmogelijk om in alle wijken van Gent de woning in te richten. We hebben er daarom bewust voor gekozen om het project te laten lopen in kansarmere wijken, waar er veel aandacht is om de sociale cohesie te verbeteren.
Bekendmaking
Voor de bekendmaking van het project hebben we intensief samengewerkt met verschillende organisaties in de betreffende wijken. Deze organisaties werden dus in eerste instantie bereikt door de voorstelling op de verschillende welzijnsoverlegmomenten. Door het grote enthousiasme van de aanwezigen kregen we echter al snel veel contactgegevens van nog andere eventueel geïnteresseerden. Zo werden onze affiches op verschillende plaatsen uitgehangen zoals in de wijkgezondheidscentra, welzijnsbureaus, op de infopanelen van buurtwerking, bibliotheek, kringloopwinkel, e.d. Op onder andere deze locaties werden ook flyers aan de bezoekers uitgedeeld. Ook zijn er artikels verschenen in buurtkrantjes en in het Gents stadsmagazine en natuurlijk was de betreffende info ook op verschillende websites te vinden. Vanuit de Gezondheidsdienst is er aan alle mogelijke geïnteresseerden ook nog eens een brief en bestelformulier verstuurd.
Inrichting van de woning
|
Bij het binnenkomen van de woonkamer vallen er direct een aantal zaken op. Er staat een kachel zonder goede afvoer, de was hangt uit en er ligt tapijt op de vloer. Schimmelvlekken op de muur, verf en lijm op een laddertje en meubels in spaanplaat. Toch lijkt de grootse vervuiler van onze binnenlucht de meeste mensen niet eens direct op te vallen. Op het salontafeltje staat namelijk een asbak met een sigaret. Helaas een nog veel te vaak voorkomend tafereel wat dus niet direct als verbeterpunt wordt gezien. |
|
Volg je de weg naar boven, dan zie je al hondenharen op de trap. Als je de slaapkamer binnengaat zie je ook hier weer onmiddellijk een paar dingen die problemen kunnen geven. Er staat een petroleumkacheltje om de kamer aangenaam warm te stoken. Het bed (matras op de grond) ligt dicht en is bedekt met een aantal stoffige dekens. Op de dekens ligt een poesje te slapen en daar kruipen heel wat vlooien en huisstofmijten omheen. De temperatuur is 22°C en er zijn vocht- en schimmelplekken op de muren te zien. Van muggen geen last want in het stopcontact steekt een verspreider van muggenverdelger. In de oplossingenkoffer zitten dan ook zaken als een muggennet, gemakkelijk te wassen gordijnen, een dekbed, een matrashoes, e.d. |
|
Naast de slaapkamer is er natuurlijk ook een badkamer. Daar hangt een type B gasgeiser, helaas met een slechte afvoer en oranje vlammen. Het ventilatieroostertje in de deur is dichtgeplakt en er staat schimmel op het douchegordijn. |
Een belangrijk thema in de woning was vocht en schimmel. Ter demonstratie stond dan ook steeds de hoeveelheid water in flessen zoals de hoeveelheid water die vrijkomt bij bepaalde activiteiten zoals het nemen van een douche.
Reacties
De reacties waren over het algemeen heel positief. Mensen vinden het een leuke manier om iets te leren. Zelf problemen zoeken en bekijken hoe je het oplost, zorgt er ook voor dat je het thuis kan toepassen en niet direct vergeet. Tips zoals het niet mengen van javel met allesreiniger, pluchedieren in de diepvries steken om huisstofmijt te doden, het bed open leggen zodat het goed kan drogen, hoe moet een aansluiting van een gaskachel er uit zien, waren erg welkom en bruikbaar.
|
Ook kwamen we heel wat cultuurverschillen tegen. Een mooi voorbeeld hiervan is het gebruik van dikke tapijten in een woning. In veel culturen hebben de tapijten vaak een emotionele en religieuze waarde. Tapijten weren omdat er één gezinslid allergisch is voor huisstofmijt zal niet gemakkelijk zijn. Een tapijt weg doen gaat in veel gevallen gewoon niet. Een ander voorbeeld kwam ter sprake in de keuken, waar in de oplossingenkoffer een deksel zat om zo tijdens het koken minder vocht in de woning te verspreiden. Hier kregen we reacties van 'natuurlijk gebruik je een deksel, anders kun toch geen couscous bereiden'. |
Niet enkel de demonstratiewoning
Om het thema gezond wonen zo veel mogelijk in de belangstelling te zetten, hebben we naast de demonstratiewoning ook een aantal andere dingen in de wijk gedaan. Een tentoonstelling rond gezond wonen en infobanners opgezet op centrale plaatsten in de wijk, zoals in een kringloopwinkel en in een welzijnsbureau. Ook konden alle organisaties en diensten in de wijk bij ons folders en affiches aanvragen en konden er CO-tentoonstellingen worden ontleend. www.gent.be > Leven > Gezondheid > Gezond Wonen