Gezocht: Jongeren voor een biomonitoringsonderzoek

Binnen het Steunpunt Milieu en Gezondheid loopt opnieuw een biomonitoringsstudie. Net zoals de eerste keer (2001-2006) gaat het om een onderzoek bij drie leeftijdsgroepen: pasgeborenen, adolescenten en volwassenen .
Over de pasgeborenen schreven we al in een vorig nummer van de biomonitor. Nu willen we het kort hebben over de jongerencampagne.

Els Van de Mieroop
PIH

Opnieuw een biomonitoringscampagne bij jongeren

Voor de tweede maal onderzoeken we in een biomonitoringscampagne adolescenten. Nu weet iedereen die thuis een dergelijk exemplaar heeft rondlopen dat de doorsnee 14-15 jarige niet echt wakker ligt van het milieu, van vervuiling en de invloed daarvan op de gezondheid. Meer dan de helft van de jongeren die we aanschreven, zegt geen interesse of geen zin te hebben om mee te werken. Het is dan ook niet eenvoudig om voldoende geïnteresseerden te vinden.

Onderzoek op school

Waar ligt het probleem, vroegen wij ons af.
Het onderzoek gaat door op school. Per provincie trokken we een toevallige steekproef uit de scholen waar een derde jaar middelbaar aangeboden wordt. Sommige schooldirecties zijn erg bereidwillig en stellen hun school open voor de onderzoekers. Maar we horen ook meer en meer de klacht dat scholen te veel belast worden met enquêtes over bijvoorbeeld drugs, pesten of spijbelen. Daarom zijn we blij dat zoveel directies bereid zijn om mee te werken.

De informatiefolders en toestemmingsformulieren worden in de klas verspreid en ook de staalname gebeurt op school, tijdens de lesuren. Gemakkelijker kan niet, dachten wij. Niemand moet zijn kostbare vrije tijd opofferen voor dit onderzoek.

Daar waar we in de eerste campagne een bloedstaal en een urinestaal vroegen op school, verwachten we nu dat jongeren een staal ochtendurine van thuis meebrengen. Ze krijgen hiervoor een recipiënt dat ze thuis kunnen ‘vullen’. Dit betekent wel dat ze naar school moet komen met hun plas in hun boekentas, wat niet iedereen leuk vindt. Ook al krijgen ze een ondoorzichtige zak mee om het potje in te (ver)bergen.

De jongeren moeten niet alleen een bloedstaal geven, wat niet echt prettig is, maar we vragen ook een lok van hun haar!! Kortgeschoren kopjes vallen uit de studie. Maar gelukkig heeft slechts een klein aantal jongeren bezwaar tegen het afknippen van een stukje haar. 12% van de jongeren die weigeren om mee te werken doet dit onder andere omwille van het bloedstaal.
Daarnaast moeten ze ook nog eens een half uur testen uitvoeren op een computer. Die testen zijn niet moeilijk, maar ook niet echt leuk om te doen.

De beloning

En wat staat daar tegenover? Ze krijgen twee filmtickets of een cadeaubon van Fnac. Dat is natuurlijk wel fijn. Maar is het genoeg om iemand over de streep te halen? De deelnemers van het eerste biomonitoringsonderzoek hadden de keuze tussen een ticket voor een pretpark of twee filmtickets. Toen hadden we veel meer kandidaten. Heeft dit te maken met de beloning? Spijtig genoeg kregen we ditmaal geen tickets voor een pretpark aan een gunsttarief, dus viel dit buiten ons budget.

Jongens tegen meisjes

Het valt op dat jongens meer geneigd zijn om mee te werken dan meisjes. Zijn ze moediger of stoerder dan meisjes? Stellen zij zich meer vragen over de kwaliteit van hun leefomgeving?
Grappig is dat het bij de volwassenen precies omgekeerd is, daar vinden we gemakkelijker vrouwelijke dan mannelijke deelnemers.

De groepssfeer is ook heel belangrijk. Soms kunnen een paar leerlingen een hele groep beïnvloeden, en dit kan zowel positief als negatief zijn. Het is altijd een beetje afwachten. Een enthousiaste leerkracht die het onderzoek steunt en uitlegt aan de klas kan wonderen doen.

Tot besluit dit:

Aan alle jongeren die hebben deelgenomen of die nog gaan deelnemen, hartelijk dank. Dank zij jullie vergroot onze kennis over vervuiling en milieu. Dank zij jullie kunnen er ook in de toekomst maatregelen genomen worden om de eventuele gezondheidsrisico’s te beperken.
Aan alle ouders, leerkrachten en schooldirecties, hartelijk dank voor jullie steun. Zonder jullie zou er geen onderzoeksproject mogelijk zijn.
Aan iedereen die dit leest: heeft u tips hoe jongeren beter gemotiveerd kunnen worden om aan dit soort studies deel te nemen, laat het ons weten.
Mailen kan: els.vandemieroop@pih.provant.be