De Biomonitor, juli 2009

Inhoud

Welkom

Beste lezer,

Voor je ligt het nieuwe nummer van De Biomonitor. Zoals het een goede netwerknieuwsbrief betaamt, vind je er zowel bijdragen van alle partners van het Vlaams Medisch Milieukundig Netwerk, of artikels over hun initiatieven, als een artikel van een externe organisatie die actief is op het terrein van de milieu-gezondheid. Iedereen die geïnteresseerd is in de invloed van omgevingsfactoren op de volksgezondheid, zal zonder twijfel geboeid worden door dit nummer en haar bijzondere actualiteitswaarde.

Een eerste reeks bijdragen draagt de verbondenheid tussen milieugezondheid en de economische realiteit in zich. Het is een overduidelijke relatie, die bij ons toch pas het laatste decennium op wetenschappelijke interesse mocht rekenen. Ontwikkeling en ook verfijning - zo zijn de foutenmarges van inschattingen op dit vlak momenteel zeker nog niet optimaal - zitten in de lift. Dat is ook erg nodig wanneer het de wens is om met de beschikbare beleidsmiddelen zoveel mogelijk, en onder de bevolking zo eerlijk mogelijk verdeelde, gezondheid te kopen. Het oude spreekwoord "Gezondheid heeft geen prijs" is jammer genoeg alleen in figuurlijke zin waarheid. Vooreerst worden borstkanker en de gezondheidskosten door luchtverontreiniging met fijn stof (PM10 en PM2,5) en troposferisch ozon onder de loep genomen. De gebruikte technieken hebben het potentieel om het beleid te helpen tot optimalisering van kennis-gedreven keuzes.
Met het milieugezondheidsvraagstuk in Genk-Zuid als praktijk-voorbeeld, schets een volgend stuk de rol van de economische dimensie van milieugezondheid en hoe het beslissingen over metingen, waaronder humane biomonitoring, het al dan niet uitvoeren en de interpretatie ervan, erg kan bemoeilijken. Het is tevens een casus die de grote meerwaarde van participa¬tieve beslissingsprocessen rond lokale milieugezondheidsproblemen in de kijker zet. Ook dit is een relatief recente evolutie in de milieu-gezondheidsaanpak.

Een tweede reeks bijdragen richt zich op de zomer. Zon, warmte, vrije tijd, waterplezier maken deel uit van deze voor velen mooiste tijd van het jaar. Zonder te vervallen in onheils-retoriek passeren enkele scherpe kantjes van de zomermaanden de revue. Is er een plan om de impact van ozon en hitte in de zomerperiode te reduceren? Hoe staat het met zwemmen in open water? Ten slotte krijgt De Blauwe Vlag terecht aandacht als initiatief dat excellente zwemwateruitbatingen labelt en dat zijn sporen over de jaren meer dan verdiende.

Een buitenbeentje in deze Biomonitor vormt een artikel over een locoregionaal initiatief rond passief roken. Een buitenbeentje, maar als onterecht in de milieugezondheidssector soms wat miskende topic, zeker op zijn plaats. Er bestaat immers geen twijfel over dat het de belangrijkste vorm van vervuiling van de binnenlucht is, met een bewezen en substantiële invloed op de gezondheid van volwassenen en meer nog op die van kinderen.

Dr. Dirk Wildemeersch
Afdeling Toezicht Volksgezondheid
Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid

Hoe becijferen we gezondheidskosten door polluenten in het milieu

Om een efficiënt milieubeleid te voeren, moeten er keuzes gemaakt worden. Hoe kunnen we de effecten van bepaalde maatregelen afwegen tegen de kosten ervan? Beide aspecten worden uitgedrukt in een geldwaarde, zodat een kosten-baten analyse kan uitgevoerd worden. We kunnen deze methode ook gebruiken voor het rangschikken van verschillende effecten om vast te stellen welke effecten het belangrijkst zijn en we dus eerst willen bereiken. In opdracht van de dienst Milieu & Gezondheid werden 2 studies uitgevoerd om gezondheidskosten veroorzaakt door milieufactoren te berekenen, namelijk voor borstkanker en voor gezondheidskosten door luchtverontreiniging van fijn stof (PM10 en PM2,5) en ozon in de onderste laag van de dampkring. Lees verder.

Lokale actoren voorstander van humane biomonitoring in Genk-Zuid volgens oorspronkelijke planning, ondanks de economische recessie

Tijdens een lokaal overlegmoment pleitten de betrokken actoren rondom het industrieterrein van Genk-Zuid ervoor om de oorspronkelijke planning voor het uitvoeren van een biomonitoringscampagne in het najaar van 2009 te behouden. De verminderde industriële activiteit als gevolg van de economische crisis is volgens lokale actoren geen reden om het onderzoek uit te stellen. Lees verder.

Seizoen voor hittegolf en ozonpieken weer aangebroken

In de 21ste eeuw zullen we in West-Europa steeds vaker te maken krijgen met hittegolven. Meestal is er tijdens een hittegolf ook veel ozon in de lucht. Hitte en ozon kunnen beide schadelijk zijn voor de gezondheid. De gezondheidseffecten zijn groter als iemand lichamelijke inspanningen doet of alcohol drinkt. Ook bejaarden en kinderen zijn gevoelige groepen die extra aandacht vereisen.Lees verder.

Zwemmen is gezond, maar wees voorzichtig …

De zomer komt er aan. Iedereen begint te dromen van een frisse duik. Maar houd het zwemmen wel veilig en doe het in proper water. Sommige plaatsen zijn daarvoor meer geschikt dan andere. In open water, zowel in zeewater als in vijverwater, kunnen zich immers ziekteverwekkers bevinden. Uitkijken dus … Lees verder.

Bond Beter Leefmilieu reikt Blauwe Vlag 2009 uit aan acht Vlaamse jachthavens en vier zwemvijvers

Op 15 mei 2009 heeft Bond Beter Leefmilieu - de Vlaamse koepel van milieuverenigingen - Blauwe Vlaggen uitgereikt aan acht Vlaamse jachthavens en vier zwemvijvers. Tegelijkertijd kreeg 'Les Lacs de l'Eau d’heures' de eerste Waalse Blauwe Vlag van Inter-Environnement Wallonie, de Franstalige tegenhanger van BBL. De Blauwe Vlag is een kwaliteitskeurmerk voor stranden, zwemplassen en jachthavens die voldoen aan strikte criteria voor waterkwaliteit, milieueducatie en -informatie, milieubeheer en veiligheid.Lees verder.

Rook niet bij mij!

Kinderen die van jongs af aan "meeroken" met hun ouders, familie, bezoek,… hebben gemiddeld veel meer gezondheidsproblemen dan "rookvrije" kinderen. Helaas is dit in realiteit één van de belangrijkste binnenmilieuproblemen in Vlaanderen, waar eigenlijk heel eenvoudige maatregelen tegen bestaan. De West-Vlaamse Medisch Milieukundigen werken omwille van de specifieke situatie in hun provincie keihard mee aan het project "Rook niet bij mij".Lees verder.