Hoe ook Gezond Wonen lokaal een hot item kan worden.

Wonen is een hot item. In elke krant of magazine vind je wel iets terug over verbouwen, renoveren, decoreren, energie besparen, wonen in een aangename omgeving, … Naar de link met de gezondheid van de bewoners is het vaak iets langer zoeken. Nochtans een niet minder belangrijk thema. Daarom besteden meer en meer gemeenten ook aandacht aan Gezond Wonen, een thema dat vanuit verschillende gemeentelijke diensten gepromoot kan worden. Het Logo kan vanuit het thema Gezondheid & Milieu ( Medisch Milieukundige werking) heel wat ondersteuning bieden. In dit artikel vind je enkele concrete voorbeelden uit Vlaams-Brabant van het voorbij jaar.

An De Becker
MMK bij Logo Oost-Brabant

Dieter Deplancke
MMK bij Logo Zenneland

Recent onderzoek toont aan dat de lucht in huis vaak meer vervuild is dan de buitenlucht.

Een gezond binnenmilieu is nochtans van essentieel belang voor een goede gezondheid. Vocht, schimmel, huisstofmijten en stoffen zoals formaldehyde of vluchtige organische stoffen uit bouwmaterialen, geurverfrissers, schoonmaakmiddelen … kunnen aanleiding geven tot luchtwegklachten, astma en allergieën en andere gezondheidsproblemen. Verder vormt koolstofmonoxide of kortweg CO bij een slecht werkend (water)verwarmingstoestel, een slecht trekkende schoorsteen en een gebrek aan verluchting een ernstig risico voor CO-vergiftiging met in het ergste geval de dood als gevolg.

De Vlaming brengt gemiddeld 85% van de tijd binnen door.

Een reden te meer om stil te staan bij de kwaliteit van de binnenlucht in onze woning en ‘Gezond Wonen’ lokaal te promoten. Door op een duidelijke en toegankelijke manier aan te geven waar knelpunten kunnen liggen of hoe men kan handelen om een ongezonde situatie te vermijden, maken we samen werk van een gezondere omgeving.

Vele kleine maken één groot (project).

Het thema ‘binnenmilieu’ of ‘Gezond Wonen’ is niet terug te brengen onder één enkele dienst binnen een gemeente. Het beste resultaat wordt bereikt wanneer verschillende domeinen als huisvesting, milieu, welzijn en OCMW elk hun bijdrage leveren Zo kan ‘Gezond Wonen’ als volgt worden ingepast: bij de dienst milieu vanuit het milieubeleidsplan, bij het OCMW en de dienst welzijn vanuit het lokaal sociaal beleidsplan, bij de dienst huisvesting vanuit de nieuwe energie prestatieregelgeving, in het kader van verbouwingen, ….
De aanpak kan verschillen volgens doelgroep of uitgangspunt.

Tot zover de theorie.

In 2009 zetten verschillende Vlaams-Brabantse gemeenten en instanties hun schouders onder een campagne of project rond Gezond Wonen. Geeft dit je inspiratie om zelf aan de slag te gaan, neem dan zeker contact op met de Medisch Milieukundige bij het Logo van je regio (www.mmk.be/regionaal) of kijk op www.mmk.be/gezondwonen voor een overzicht van de materialen.

Gezondheidsstraat 13 - januari 2009 - OCMW Leuven en seniorenweek Geetbets – september 2009
(een samenwerking van respectievelijk OCMW Leuven en Seniorenraad Geetbets en Logo Oost-Brabant).

Met het gezelschapsspel ‘gezondheidsstraat 13’ kan je de verschillende elementen die bijdragen tot een gezond of net ongezond binnenmilieu eens op een andere en aangename manier van dichtbij bekijken. Geetbets en Leuven waren alvast enthousiast.

Gezondheidsmaand Beersel – april 2009
(een samenwerking gemeente Beersel, dienst Welzijn&Gezondheid, OCMW, Logo Zenneland).

Tijdens de maand April organiseerde de gemeente Beersel verschillende acties om het belang van een goede gezondheid te onderstrepen met ook aandacht voor gezond Wonen. In de gemeentelijke bibliotheek kon een tentoonstelling over Gezond Wonen worden bezocht die bestond uit een interactieve tentoonstellingsmodule, informatieve banners, modelhuisjes en elektrokoffers. Er was ook een korte infosessie bij de opening van de gezondheidsmaand en nadien een meer uitgebreide sessie voor de thuiszorgdiensten van het OCMW.

Kijkwoning ‘Mijn Gezonde Woning’ – 22/09/2009 – Provinciale Woonhappening Halle
(een samenwerking van de Vlaams-Brabantse Logo’s, de Provincie Vlaams-Brabant, IKEA, Stad Halle).

Tijdens de woonhappening konden de bezoekers door een kijkwoning met living, keuken, slaapkamer en badkamer wandelen. Ze konden er ontdekken dat gezonder wonen niet moeilijk hoeft te zijn en vonden er een antwoord op vragen zoals: ‘hoe voorkom je vocht en schimmels in huis?’, ‘hoe voelt de huisstofmijt zich op z’n best?, ‘wanneer en waar kan je best verluchten?’, ‘waarom geen isolatie zonder ventilatie?’, en heel wat andere praktisch weetjes en info. Bezoekers konden deelnemen aan een quiz waarvan ze de antwoorden vonden in het kijkhuis.

Fit en gezond de gemeente rond – DIEST – oktober 2009
(een samenwerking van de stad Diest, lokale welzijns- en gezondheidsorganisaties, Provincie Vlaams-Brabant, Logo Oost-Brabant)

Tijdens deze wandeltocht legden ongeveer 150 inwoners en geïnteresseerden een parcours af met opdrachten en vragen over de verschillende gezondheidsthema’s (tabak, gezonde voeding, beweging, …) Ook het thema Gezond Wonen kreeg de nodige aandacht. De elektrokoffer, de modelhuisjes, en informatieve banners kregen een plaatsje. Folders over CO en een gezond binnenmilieu en de graag geziene ‘ventilatie-magneten’ werden aangeboden langs het parcours doorheen de stad. Deze gezondheidsrally, waarbij de gemeente en het OCMW bewoners uitnodigen om op een leuke manier even ‘stil te staan’ bij hun gezondheid, kan uiteraard ook aangeboden worden als fietstocht.

November: de maand van Gezond Wonen & Gezonde scholen in Kapelle-op-den-Bos
(een samenwerking van gemeente Kapelle-op-den-Bos, OCMW, bibliotheek, scholen)

In november vonden er in Kapelle-op-den-Bos verschillende activiteiten plaats om gezond wonen in de kijker te zetten.

De basisscholen gingen aan de slag met de materialen van het Lekker Fris-project, ook in de secundaire scholen werd het ventilatiegedrag onder de loep genomen mbv de CO2-meter. Op verschillende plaatsen in de gemeente konden er verschillende tentoonstellingen bekeken worden. Zowel in het gemeentehuis als in de bibliotheek en het OCMW stonden infobanners, modelhuisjes, een interactieve tentoonstellingsmodules en elektrokoffers. Wie dit alles bezocht kon met een quiz over Gezond Wonen nog een leuke prijs winnen, aangeboden door het gemeentebestuur.

Gezond&Veilig Wonen – infostand & workshop op seniorerenbeurs – Roosdaal, Ternat – november 2009
(een samenwerking van gemeente Roosdaal, gemeente Ternat, Logo Zenneland).

Tijdens de seniorenweek in november zijn er heel wat activiteit voor medioren en senioren. Sommige gemeenten organiseren een beurs waarbij er een mix te vinden is van informatie en amusement.

In Roosdaal en Ternat kwamen enkele honderden senioren langs. De uitgelezen kans om hun informatie te geven over een gezonde, comfortabele en valveilige woning. De combinatie van gezond wonen en valveilig wonen past perfect binnen de context van levenslang thuis wonen. De bezoekers konden op de infostand een quiz invullen. De antwoorden waren terug te vinden op de infostanden, of werden gegeven tijdens de workshop.

Laat je deze winter niet verrassen door CO! – Herent – najaar 2009
(een samenwerking van de gemeente Herent, OCMW, bibliotheek, seniorenadviesraad, Logo Oost-Brabant).

CO-vergiftiging kan je voorkomen! Onder dit motto besliste de gemeente Herent om gedurende de hele gevarenperiode aandacht te besteden aan dit thema. In de infokrant verschijnt maandelijks van oktober tot april een artikel over CO. Materialen zoals de informatieve banners, folders en de elektrokoffer kregen een plaatsje in het gemeentehuis, de bib en het OCMW…. In de bib werd ook de tentoonstellingsmodule ‘gezond wonen’ geplaatst met o.a. aandacht voor CO. Verenigingen werden aangeschreven met het aanbod van materialen en de mogelijkheid om een infosessie te organiseren.

Ook nieuwe materialen werden aangemaakt zoals een kruiswoordraadsel, een rebus en een checklijst voor CO-gevaar, die op de onderleggers voor de senioren en ook in de infokrant gedrukt werden. Een voorbeeld van de materialen vind je op: www.koolstofmonoxide.be.

Andere initiatieven en acties:

’(G)een vuiltje aan de lucht in de kinderopvang’
In het voorjaar en najaar van 2009 werden 9 Provinciale workshops ‘(G)een vuiltje aan de lucht’ georganiseerd. Deze resulteerden uit een samenwerking tussen Kind & Gezin en de Medisch Milieukundigen bij de Logo’s. In totaal namen meer dan 200 kinderopvangvoorzieningen uit heel Vlaanderen deel. Ook lokaal werden een aantal workshops georganiseerd. Zo organiseerde kinderdagverblijf ‘De hartjes’ uit Tienen voor het personeel deze sessie met veel informatie, tips en proefjes om een inzicht te krijgen in de factoren die bijdragen aan een gezonde omgeving voor kinderen. Folders en andere informatie werden gretig meegenomen.

Advies en ondersteuning / woningonderzoeken Naast het organiseren van acties, projecten en infomomenten kan elke gemeente uiteraard nog steeds terecht bij de regionale MMK voor ondersteuning en advies bij concrete probleemsituaties.
Vaak bestaat ondersteuning uit een concreet advies met voorstellen om te komen tot een goede oplossing. Bij een specifiek probleem in een woning kan op basis van een gemotiveerde aanvraag van de arts, het OCMW of andere dienst een woningonderzoek worden aangevraagd in het kader van het Binnenmilieubesluit. Verschillende gemeenten deden dit jaar beroep op deze dienstverlening, waarbij nauw wordt samengewerkt met de afdeling Toezicht Volksgezondheid Vlaams-Brabant. Meer informatie hierover op www.mmk.be.